BDT Temelli Egzersizler

Zihinsel Süreçleri
Anlamak İçin
Alıştırmalar

PsykoLink içerisinde yer alan alıştırmalar, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) prensiplerinden ilham alınarak hazırlanmıştır.

Bu sayfada yer alan açıklamalar, alıştırmaların ne olduğunu ve ne amaçla kullanıldığını anlatır. Gerçek alıştırmalar ve etkileşimli çalışmalar PsykoLink mobil uygulaması içerisinde yapılmaktadır.

20 Temel Alıştırma
4 Kategori
BDT Temelli Yaklaşım
Bu alıştırmalar psikoeğitim amaçlıdır. Profesyonel psikolojik veya psikiyatrik tedavinin yerini almaz.
Farkındalık Egzersizleri

Düşünce ve Duyguları Fark Etmek

Bu gruptaki alıştırmalar, otomatik düşünce süreçlerini ve duygusal tepkileri daha bilinçli şekilde gözlemlemeyi hedefler.

01

Düşünce Günlüğü

CBT yaklaşımında en temel kullanılan egzersizlerden biridir. Gün içerisinde yaşanan bir olay ve o olay karşısında zihindan geçen düşünceler kayıt altına alınır.

Ne Kazandırır?

  • Otomatik düşünceleri fark etme
  • Duyguların arkasındaki düşünceleri anlama
  • Düşünce kalıplarını inceleme
Uygulama içinde olay, düşünce ve duygu adım adım kaydedilir.
02

Duygu Tanımlama Egzersizi

Kişinin yaşadığı duyguları fark etmesine ve isimlendirmesine yardımcı olan çalışmadır. "İyi hissediyorum" gibi genel ifadelerin ötesinde duyguları tanımlamayı öğretir.

Ne Kazandırır?

  • Duygusal farkındalığı artırma
  • Düşünce süreçlerini anlamayı kolaylaştırma
  • Kendini daha iyi ifade etme
Farklı duygu kategorileri arasından seçim yapılır, yoğunluk değerlendirilir.
08

Otomatik Düşünce Yakalama

Otomatik düşünceler, bir olay yaşandığında zihnimizde hızlı ve çoğu zaman fark edilmeden ortaya çıkan düşüncelerdir. Bu egzersiz bu düşünceleri fark etmeye ve bilinçli şekilde incelemeye yardımcı olur.

Ne Kazandırır?

  • Zihinsel tepkileri daha erken fark etme
  • Düşünceleri gözlemleyebilme
  • Otomatik yorumları sorgulayabilme
Günlük durumlarda ortaya çıkan anlık düşünceler kaydedilir ve analiz edilir.
09

Tetikleyici Analizi

Belirli duygu veya düşüncelerin ortaya çıkmasına neden olan kişi, ortam veya durumları belirlemeye yardımcı olur. Tekrar eden duygusal tepkilerin arkasındaki örüntüleri tanımlar.

Ne Kazandırır?

  • Duygusal tepkilerin hangi durumlarda ortaya çıktığını fark etme
  • Tekrar eden olayları tanımlama
  • Duygusal süreçleri daha iyi anlama
Uygulama kullanıcı verilerini analiz ederek olası tetikleyici örüntüleri gösterir.
20

Günlük Refleksiyon

Gün içerisinde yaşanan olayları ve bu olaylara verilen düşünce ve duygusal tepkileri değerlendirmeye yardımcı olur. Genellikle günün sonunda yapılır ve günlük farkındalığı artırmayı amaçlar.

Ne Kazandırır?

  • Gün içindeki düşünce ve duygu süreçlerini fark etme
  • Deneyimlerden öğrenme
  • Düşünce kalıplarını düzenli olarak gözden geçirme
Uygulama, gün sonu değerlendirmeleri için farkındalık geliştirici yönlendirici sorular sunar.
Analiz Egzersizleri

Düşünce Kalıplarını Derinlemesine İncelemek

Bu gruptaki alıştırmalar, düşünce-duygu-davranış bağlantısını incelemeye ve bilişsel çarpıtmaları keşfetmeye odaklanır.

03

Düşünce–Duygu–Davranış Haritası

BDT'nin temel modeline dayanan bu egzersizde kullanıcı bir olayın düşünce, duygu ve davranış üzerindeki etkisini adım adım inceler. Olayları nasıl yorumladığımızın duygularımızı etkilediğini gösterir.

Ne Kazandırır?

  • Olayların ve yorumların farkını anlama
  • Süreçleri sistemli inceleme
  • Düşünceleri daha bilinçli inceleme
Olay → Düşünce → Duygu → Davranış adımları uygulamada interaktif olarak doldurulur.
04

Bilişsel Çarpıtma Tespiti

Zihnimizin olayları olduğundan daha olumsuz veya tek taraflı yorumlamasına neden olan düşünce kalıplarını tanımlar. "Her zaman başarısız oluyorum" gibi aşırı genellemeleri fark etmeyi öğretir.

Ne Kazandırır?

  • Düşüncelerdeki aşırı genellemeleri fark etme
  • Olayları daha dengeli değerlendirme
  • Zihinsel yorumları sorgulama
Sistem, düşünceler üzerinden olası bilişsel çarpıtmaları kullanıcıyla birlikte keşfeder.
06

Kanıt Analizi

Bir düşüncenin gerçekten doğru olup olmadığını değerlendirmeye yardımcı olur. "Bu düşünceyi destekleyen kanıtlar neler?" ve "Desteklemeyen kanıtlar neler?" sorularıyla düşünceler objektif biçimde incelenir.

Ne Kazandırır?

  • Düşünceleri eleştirel şekilde inceleme
  • Varsayımları sorgulama
  • Olayları daha dengeli değerlendirme
Belirli bir düşünce seçilerek destekleyen ve desteklemeyen kanıtlar adım adım incelenir.
07

En Kötü – En İyi – En Gerçekçi Senaryo

Bir durum hakkında zihnimizin oluşturduğu tek yönlü yorumları genişletmeye yardımcı olur. Özellikle kaygı durumlarında zihnin yalnızca en olumsuz senaryoya odaklanma eğilimini dengeler.

Ne Kazandırır?

  • Aşırı olumsuz tahminleri fark etme
  • Olayları geniş perspektiften görme
  • Gerçekçi değerlendirmeler yapma
Uygulama, kullanıcının farklı senaryo ihtimallerini incelemeye yönlendiren sorular sunar.
16

Kaygı Analizi

Kaygı yaratan düşünceleri ve beklentileri incelemeye yardımcı olur. Kaygı çoğu zaman geleceğe yönelik tahminlerden kaynaklanır; bu egzersiz o tahminlerin ne kadar gerçekçi olduğunu sorgulatır.

Ne Kazandırır?

  • Kaygı yaratan düşünce kalıplarını fark etme
  • Geleceğe yönelik tahminleri sorgulama
  • Kaygı süreçlerini daha iyi anlama
Uygulama, kaygı yaratan düşünceleri incelemek için rehber sorular ve analiz adımları sunar.
17

Düşünce Gerçeklik Kontrolü

Bir düşüncenin gerçekten doğru olup olmadığını değerlendirmeye yardımcı olur. "Bu düşünce bir gerçek mi yoksa bir yorum mu?" ve "Aynı durumda başka biri ne düşünebilirdi?" gibi sorularla düşünceler daha objektif biçimde sorgulanır.

Ne Kazandırır?

  • Düşünceler ile gerçekler arasındaki farkı ayırt etme
  • Zihinsel yorumları sorgulama
  • Olayları daha dengeli değerlendirme
Belirli bir düşünce analiz edilerek gerçeklik düzeyi ve destekleyici kanıtlar incelenir.
Yeniden Yapılandırma

Düşünceleri Daha Dengeli Değerlendirmek

Bu gruptaki alıştırmalar, otomatik düşünceleri daha esnek ve dengeli bir bakış açısıyla yeniden değerlendirmeyi hedefler.

05

Alternatif Düşünce Üretimi

CBT'nin en önemli egzersizlerinden biridir. Amaç düşünceleri "pozitif" hale getirmek değil, aynı durumu farklı ve daha dengeli bir bakış açısından değerlendirmeyi öğrenmektir.

Otomatik "Bu sunumu kötü yaptım, demek ki tamamen başarısızım."
Alternatif "Sunum istediğim gibi gitmedi, ancak bu tamamen başarısız olduğum anlamına gelmez."

Ne Kazandırır?

  • Düşünceleri daha esnek değerlendirme
  • Aşırı sert iç yorumları yumuşatma
  • Daha geniş perspektiften bakabilme
Uygulama, kullanıcının alternatif yorumlar geliştirmesini yönlendirici sorularla destekler.
10

Yeniden Çerçeveleme (Reframing)

Bir durumu farklı bir bakış açısıyla değerlendirme çalışmasıdır. Zihnin tek bir açıdan yaptığı yorumu genişleterek aynı olaya farklı perspektiflerden bakmayı öğretir.

Katı Yorum "Bu hatayı yaptım, demek ki beceriksizim."
Yeniden Çerçeve "Bu hatayı yaptım, ancak bu bir öğrenme deneyimi olabilir."

Ne Kazandırır?

  • Olaylara farklı açılardan bakabilme
  • Düşünceleri daha esnek değerlendirme
  • Zihinsel yorumları yeniden yapılandırma
Uygulama, düşünceyi yeniden değerlendirmek için yönlendirici sorular sunar.
13

İnanç Sorgulama

Kişinin olayları nasıl yorumladığını etkileyen daha derin düşünce kalıplarını incelemeye yardımcı olur. "Başarılı olmazsam değerli değilim" gibi köklü inançları fark etmeyi ve sorgulamayı amaçlar.

Ne Kazandırır?

  • Düşüncelerin arkasındaki temel inançları fark etme
  • Bu inançların nasıl oluştuğunu inceleme
  • Daha esnek düşünce kalıpları geliştirme
Uygulama, temel inançları incelemeyi yönlendiren sorular ve analiz egzersizleri sunar.
18

Perspektif Değiştirme

Bir durumu farklı bir kişinin bakış açısından değerlendirmeyi içerir. Yalnızca kendi bakış açımızdan yapılan yorumları genişleterek olayın başka nasıl anlaşılabileceğini keşfetmenizi sağlar.

Ne Kazandırır?

  • Olayları farklı açılardan değerlendirme
  • Düşünce esnekliği geliştirme
  • Başkalarının bakış açısını anlama
Uygulama, bir durumu alternatif bakış açılarıyla değerlendirmeye yönlendiren egzersizler sunar.
Öz Gelişim Egzersizleri

İç Dünya ile Daha Sağlıklı Bir İlişki

Bu gruptaki alıştırmalar, kişinin kendisiyle kurduğu ilişkiyi fark etmeye ve daha anlayışlı bir iç diyalog geliştirmeye odaklanır.

11

Öz-Şefkat Egzersizi

Kişinin kendisine karşı anlayışlı ve yargılayıcı olmayan bir yaklaşım geliştirmesini hedefler. Hata yapıldığında kendine karşı aşırı sert davranma eğilimini fark etmeye yardımcı olur.

Egzersizde Sorulan Sorular

  • Aynı durumda bir arkadaşıma ne söylerdim?
  • Kendime neden daha sert davranıyorum?
  • Bu durumda kendime nasıl daha anlayışlı yaklaşabilirim?

Ne Kazandırır?

  • Kendine karşı daha anlayışlı yaklaşma
  • İç eleştiriyi fark etme
  • Duygusal olarak daha dengeli yaklaşım geliştirme
Uygulama, kullanıcıyı iç diyaloğunu fark etmeye ve daha anlayışlı bir yaklaşım geliştirmeye yönlendirir.
12

İç Diyalog Analizi

Kişinin zihninde kendisiyle yaptığı konuşmaları fark etmeye ve incelemeye yardımcı olur. Destekleyici ve eleştirel iç sesi tanımak bu egzersizin temel amacıdır.

Ne Kazandırır?

  • Kendisiyle nasıl konuştuğunu fark etme
  • Eleştirel iç sesi tanıma
  • Daha destekleyici bir iç dil geliştirme
Uygulama, kullanıcının iç diyaloglarını gözlemlemesini ve incelemesini destekler.
14

Davranış Deneyi

Bir düşüncenin gerçek hayatta ne kadar doğru olduğunu küçük ve kontrollü deneyimlerle test etmeyi içerir. "Yeni bir şey denediğimde mutlaka başarısız olurum" gibi varsayımları sınamayı amaçlar.

Ne Kazandırır?

  • Düşünceleri gerçek hayat deneyimleriyle karşılaştırma
  • Varsayımları test etme
  • Yeni davranışlar deneme
Uygulama, düşünceleri küçük davranış deneyleriyle test etmeye rehberlik eden adımlar sunar.
15

Kaçınma Davranışı Analizi

Kişinin zorlayıcı bulduğu durumlardan uzak durmaya çalışmasını fark etmeye yardımcı olur. Kısa vadede rahatlatıcı olan kaçınma davranışının uzun vadede kaygıyı nasıl sürdürdüğünü gösterir.

Ne Kazandırır?

  • Kaçınma davranışlarını fark etme
  • Bu davranışların neden ortaya çıktığını anlama
  • Zorlayıcı durumlarla daha sağlıklı başa çıkma
Uygulama, kaçınma davranışlarının hangi durumlarda ortaya çıktığını analiz etmeye yardımcı olur.
19

Geçmiş Deneyim Analizi

Daha önce benzer durumlarda yaşanan deneyimleri incelemeye yardımcı olur. Zihnin yeni ve belirsiz gördüğü durumların aslında daha önce de yaşandığını ve üstesinden gelindiğini hatırlatır.

Ne Kazandırır?

  • Geçmiş deneyimleri daha bilinçli değerlendirme
  • Benzer durumlarda nasıl davranıldığını fark etme
  • Geçmişten elde edilen öğrenimleri kullanma
Uygulama, geçmiş deneyimleri değerlendirmek için rehber sorularla kullanıcıya yol gösterir.

Önemli Bir Hatırlatma

Bu sayfada yer alan alıştırmalar psikoeğitim amaçlıdır. PsykoLink, profesyonel psikolojik veya psikiyatrik tedavinin yerini almaz. Eğer ciddi psikolojik güçlükler yaşıyorsanız lütfen bir uzmana başvurun.

BDT Hakkında Daha Fazlası