Sosyal kaygı, kişinin başkaları tarafından yargılanacağı, eleştirileceği veya küçük düşeceği düşüncesi nedeniyle sosyal ortamlarda yoğun endişe ve gerginlik hissetmesi durumudur. Bu durum özellikle topluluk içinde konuşma, yeni insanlarla tanışma veya dikkat odağı olma gibi durumlarda ortaya çıkabilir.
Sosyal kaygı yaşayan kişiler çoğu zaman şu düşüncelere sahip olabilir:
- "Yanlış bir şey söylersem herkes benimle dalga geçer."
- "İnsanlar benim ne kadar gergin olduğumu fark edecek."
- "Yeterince iyi görünmüyorum veya konuşamıyorum."
- "Herkes beni eleştiriyor."
Bu düşünceler çoğu zaman gerçekçi olmaktan çok zihinsel varsayımlar veya bilişsel çarpıtmalar içerir. Ancak kişi bu düşünceleri gerçek gibi algıladığı için sosyal ortamlardan uzaklaşabilir.
Sosyal kaygının yaygın belirtileri şunlar olabilir:
- Topluluk içinde konuşmaktan kaçınma
- Yeni insanlarla tanışmaktan çekinme
- Yoğun utanç veya mahcup olma hissi
- Kalp çarpıntısı, terleme veya titreme
- Sosyal ortamlardan kaçınma davranışı
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) yaklaşımına göre sosyal kaygı, çoğu zaman kişinin zihninde oluşan otomatik düşünceler ve olumsuz yorumlama biçimleriyle bağlantılıdır.
Kişi bu düşünceleri fark etmeyi ve daha gerçekçi alternatif düşünceler geliştirmeyi öğrendiğinde sosyal kaygının etkisi azalabilir. Bu nedenle sosyal kaygı, doğru psikolojik yaklaşımlar ve farkındalık çalışmaları ile yönetilebilir ve önemli ölçüde azaltılabilir.